Görüş olumlu, peki altındaki paragraflar ne anlatıyor?
Olumlu görüşün yanında yer alabilen özel başlıklar: işletmenin sürekliliğiyle ilgili önemli belirsizlik, dikkat çekilen hususlar, diğer hususlar ve kilit denetim konuları.
Son güncelleme: · Hazırlayan: Beytullah YURTTUTAN, Yeminli Mali Müşavir, Sorumlu Denetçi
Rehber: Bağımsız denetim raporunuz ne söylüyor? · Bölüm 5 / 11
Kısa cevap: Bu başlıklar denetçi görüşünü değiştirmez; okura denetimle veya tablolarla ilgili özellikle bilmesi gereken bir konuyu gösterir. En dikkatle okunması gereken, 'İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik' başlığıdır. Bu başlık, şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesi konusunda önemli bir belirsizlik bulunduğunu gösterir.
İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik
Finansal tablolar kural olarak şirketin faaliyetlerine devam edeceği varsayımıyla hazırlanır. Bu varsayım hakkında önemli bir belirsizlik varsa ve şirket bunu tablolarda yeterli şekilde açıklamışsa denetçi olumlu görüş verir; ancak raporda "İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik" başlıklı ayrı bir bölüm açar ve bu hususun görüşünü değiştirmediğini belirtir (BDS 570 p.22).
Belirsizlik tablolarda yeterince açıklanmamışsa görüş, durumun ağırlığına göre sınırlı olumlu veya olumsuz olur (BDS 570 p.23(a)). Tablolar süreklilik esasına göre hazırlanmış, ancak denetçinin yargısına göre bu esasın kullanılması uygun değilse denetçi olumsuz görüş verir (BDS 570 p.21).
Denetçi, yönetimin bu konudaki değerlendirmesini de inceler. Yönetimin değerlendirmesi finansal tablo tarihinden itibaren on iki aydan kısa bir dönemi kapsıyorsa denetçi, değerlendirmenin en az on iki aylık dönemi kapsayacak şekilde genişletilmesini ister (BDS 570 p.13).
Bankalar, tedarikçiler ve yatırımcılar bu başlığı genellikle büyük dikkatle okur. Bu yüzden ilgili dipnotun açık ve somut yazılması, yani belirsizliğin kaynağının ve yönetimin planlarının anlaşılır biçimde anlatılması önemlidir.
Dikkat Çekilen Hususlar
Bu bölüm, tablolarda uygun şekilde sunulmuş veya açıklanmış olan ve denetçinin muhakemesine göre okurun tabloları anlaması için temel önem taşıyan bir konuya atıf yapar (BDS 706 p.7). Raporda bu bölümün denetçi görüşünü değiştirmediği ayrıca belirtilir (BDS 706 p.9(c)). Örnek raporlardaki kalıp cümle şudur: "Ancak bu husus, tarafımızca verilen görüşü etkilememektedir." (BDS 706 Ek 3)
Bu paragraf, olumlu dışında bir görüş verilmesinin yerini tutmaz (BDS 706 p.A7). Yani bir konu sınırlı olumlu görüşü gerektiriyorsa denetçi onu bir "dikkat çekme" paragrafıyla geçiştiremez.
Diğer Hususlar
Bu bölüm, tablolarda sunulan veya açıklananlar dışında kalan ve okurun denetimi, denetçinin sorumluluklarını veya raporu anlamasıyla ilgili olan bir konuya atıf yapar (BDS 706 p.7). Görüşü değiştirmez.
Kilit Denetim Konuları
Kilit denetim konuları, denetçinin mesleki muhakemesine göre cari dönem denetiminde en çok önem arz eden konulardır (BDS 701 p.8). Türk Ticaret Kanunu uyarınca yapılan denetimlerde denetime tabi bütün şirketlerin raporunda yer alır (BDS 700 p.30T); denetçi görüş vermekten kaçınırsa bu bölüm rapora konmaz (BDS 705 p.29T). Burada adı geçen bir konu kendi başına bir sorun olduğu anlamına gelmez; denetçinin hangi alanlara yoğunlaştığını ve bu alanlarda neler yaptığını gösterir. Şirketiniz için riskli görülen alanların bir haritası gibi okunabilir.
| Başlık | Görüşü değiştirir mi? | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik | Hayır (açıklama yeterliyse) | Şirketin devamlılığı konusunda önemli bir belirsizlik |
| Dikkat Çekilen Hususlar | Hayır | Tablolarda açıklanmış, temel önemde bir konu |
| Diğer Hususlar | Hayır | Denetimi veya raporu anlamaya yarayan ek bilgi |
| Kilit Denetim Konuları | Hayır | Denetimde en çok önem arz eden konular |
Sizin için ne anlama geliyor? Raporunuzda süreklilikle ilgili bir bölüm varsa, ilgili dipnotun bankanız ve ortaklarınız tarafından okunacağını düşünerek açık ve somut yazılmasına özen gösterin. Açıklama yetersiz kalırsa aynı konu denetçi görüşünü de değiştirebilir (BDS 570 p.23).
Dayanak
- BDS 570 İşletmenin Sürekliliği p.13, p.21, p.22, p.23(a)
- BDS 706 Bağımsız Denetçi Raporunda Yer Alan Dikkat Çekilen Hususlar ve Diğer Hususlar Paragrafları p.7, p.9(c), p.A7, Ek 3
- BDS 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi p.8
- BDS 700 p.30T
- BDS 705 p.29T