Menü

Teklif İste
0212 603 65 40 – 41 by@vadibd.com

Dipnotlar: rakamların arkasındaki hikâye

Dipnotlar finansal tabloların kullanma kılavuzudur: muhasebe politikaları, ilişkili taraf işlemleri, karşılıklar ve şarta bağlı yükümlülükler, raporlama döneminden sonraki olaylar ve bunlar için şirketten istenen bilgiler.

Son güncelleme: · Hazırlayan: Beytullah YURTTUTAN, Yeminli Mali Müşavir, Sorumlu Denetçi

Rehber: Bağımsız denetim raporunuz ne söylüyor? · Bölüm 7 / 11

Kısa cevap: Çünkü tablolardaki rakamlar hikâyenin ancak yarısını anlatır. Dipnotlar; rakamların hangi yöntemle hesaplandığını, hangi riskleri ve yükümlülükleri barındırdığını ve yıl sonundan sonra neler olduğunu açıklar. Dipnotlar finansal tabloların parçasıdır ve onlar da denetlenir.

Dipnotlar tabloların parçasıdır

BOBİ FRS'ye göre finansal tablo seti, önemli muhasebe politikalarını ve diğer açıklayıcı bilgileri içeren dipnotlarla tamamlanır (BOBİ FRS 1.3). Denetçinin görüşü yalnız rakamları değil, dipnotları da kapsar. Dipnotlara ilişkin ana hükümler BOBİ FRS'nin 26. bölümünde, konuya özgü açıklamalar ise ilgili bölümlerde yer alır.

Bir benzetmeyle: Tablolar bir ürünse dipnotlar onun kullanma kılavuzudur. Aynı rakam, arkasındaki yöntem ve risk bilinmeden doğru yorumlanamaz.

Okurların en çok baktığı dipnotlar

Muhasebe politikaları ve tahminler. Stokların, amortismanın, karşılıkların hangi yöntemle ölçüldüğü burada yazar. Muhasebe politikaları, tahminler ve hatalar BOBİ FRS'nin 3. bölümünde düzenlenir. Bir yöntem değişikliği önceki yılla karşılaştırmayı doğrudan etkiler; bu yüzden okurlar bu dipnota önce bakar.

İlişkili taraflar. Ortaklarla, grup şirketleriyle ve yöneticilerle yapılan işlemler bu dipnotun tipik konusudur. BOBİ FRS'ye göre büyük işletmeler, ilişkili taraflarla yapılan işlemleri, bu işlemlerin tutarını ve ilişkinin niteliğini açıklar (BOBİ FRS 26.8(b)). Bankalar ve yatırımcılar ortaklara verilen borçları ve grup içi satışları genellikle bu dipnottan izler.

Karşılıklar ve şarta bağlı yükümlülükler. Kıdem tazminatı karşılığı, dava karşılıkları ve şarta bağlı yükümlülükler bu başlıktadır. Şarta bağlı yükümlülük; ileride gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz bir olaya bağlı olası bir yükümlülük ya da var olduğu hâlde ödeme ihtimali düşük olduğu veya tutarı güvenilir ölçülemediği için tablolara alınmayan bir yükümlülüktür. Konu BOBİ FRS'nin 19. bölümünde düzenlenir; şarta bağlı yükümlülüğün tanımı 19.18'dedir. Kıdem tazminatı karşılığı da bu bölümün kapsamındadır (BOBİ FRS 19.2).

Raporlama döneminden sonraki olaylar. Raporlama dönemi sonu ile tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih arasında gerçekleşen olaylardır (BOBİ FRS 4.2). İkiye ayrılır:

  • Dönem sonunda zaten var olan bir durumu teyit eden olaylar (BOBİ FRS 4.3). Örneğin yıl sonundan sonra kesinleşen ve yıl sonundaki bir davayı sonuçlandıran bir mahkeme kararı. Bu tür olaylar tablolardaki tutarlara yansır.
  • Dönem sonundan sonra ortaya çıkan durumları gösteren olaylar (BOBİ FRS 4.6). Örneğin yıl sonundan sonra çıkan bir yangın. Bu olaylar nedeniyle tablolardaki tutarlar değiştirilmez (BOBİ FRS 4.7).

Enflasyon düzeltmesi. Düzeltme yapıldığı, kullanılan endeks ve dönemin net parasal pozisyon kazancı veya kaybı dipnotlarda açıklanır (BOBİ FRS 25.27). Bu konu 8. bölümde ayrıca anlatılıyor.

Denetçi bu bilgileri nereden öğrenir?

Dipnotların önemli bir kısmı muhasebe kayıtlarında doğrudan görünmeyen bilgilere dayanır: sözleşmeler, davalar, ortaklarla yapılan işlemler, yıl sonundan sonra olanlar. Bu yüzden denetçi yönetimden yazılı beyan alır (BDS 580 p.10) ve gerektiğinde dava ve iddialar için şirketin dış hukuk müşaviriyle yazışır (BDS 501 p.10). Ayrıntısı 9. bölümde.

Sizin için ne anlama geliyor? Dipnot taslağı için şu listeyi yıl boyunca güncel tutun: ortaklarla ve grup şirketleriyle yapılan işlemler, açık davalar, verilen teminat ve kefaletler, yıl sonundan sonra imzalanan önemli sözleşmeler ve kredi değişiklikleri. Bu listenin denetimin başında hazır olması süreci belirgin biçimde kısaltır.

Dayanak