Menü

Teklif İste
0212 603 65 40 – 41 by@vadibd.com

Bağımsız denetim raporunun anatomisi: hangi bölümde ne yazar?

Denetim sonunda teslim edilen belgeler, denetçi raporunun bölümleri sırasıyla, finansal tablolar ve dipnotlar, raporun tarihi ve imzası.

Son güncelleme: · Hazırlayan: Beytullah YURTTUTAN, Yeminli Mali Müşavir, Sorumlu Denetçi

Rehber: Bağımsız denetim raporunuz ne söylüyor? · Bölüm 3 / 11

Kısa cevap: Dosyanın ilk birkaç sayfası denetçinin raporudur ve en önemli cümle en baştaki görüş bölümündedir. Arkasından finansal tablolar ve dipnotlar gelir. Bunlara ek olarak yönetim kurulunun faaliyet raporu ve riskin erken saptanması sistemi için iki ayrı denetçi raporu düzenlenir.

Dosyanın içinde neler var?

Denetim tamamlandığında şirketin elinde genellikle şu belgeler bulunur:

  1. Finansal tablolara ilişkin bağımsız denetçi raporu. Rehberin asıl konusu budur.
  2. Denetlenen finansal tablolar ve dipnotlar. Şirketin hazırladığı, denetçinin görüş verdiği tablolar.
  3. Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporuna ilişkin denetçi raporu. Faaliyet raporundaki değerlendirmeler, finansal tablolarla tutarlılık ve gerçeğe uygunluk yönünden ayrı bir raporla değerlendirilir (TTK m.402/2; BDS 720 p.2T).
  4. Riskin erken saptanması sistemine ilişkin rapor. Denetçi, yönetim kurulunun şirketi tehdit edebilecek riskleri zamanında teşhis etmek için gerekli sistemi ve komiteyi kurup kurmadığını ayrı bir raporla yönetim kuruluna sunar (TTK m.398/4).

Denetçi raporu baştan sona

KGK'nın örnek rapor biçimine göre rapor "Bağımsız Denetçi Raporu" başlığını taşır ve iki ana kısımdan oluşur: "A) Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi" ve "B) Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler" (BDS 700 p.43, p.45; BDS 706 Ek 3). Rapor yazılı olarak ve standartlardaki biçime uygun düzenlenir (BDS 700 p.20T). Aşağıdaki bölümlerden bazıları yalnız gerektiğinde yer alır.

Bölüm Ne anlatır, neye bakmalısınız?
Görüş Denetçinin tablolar hakkındaki sonucu. Raporun ilk bölümüdür (BDS 700 p.23). Başlık yalnız "Görüş" ise görüş olumludur; "Sınırlı Olumlu Görüş", "Olumsuz Görüş" veya "Görüş Vermekten Kaçınma" başlıkları farklı sonuçlar doğurur (4. bölüm).
Görüşün Dayanağı Görüşün hemen ardından gelir (BDS 700 p.28). Denetimin standartlara göre yapıldığını ve denetçinin bağımsız olduğunu belirtir. Görüş olumlu değilse nedeni bu bölümde açıklanır.
İşletmenin Sürekliliğiyle İlgili Önemli Belirsizlik / Dikkat Çekilen Hususlar Varsa, okurun özellikle bilmesi gereken bir konuya dikkat çeker; görüşü değiştirmez (5. bölüm).
Kilit Denetim Konuları Denetimde en çok önem arz eden konular ve denetçinin bunları nasıl ele aldığı (BDS 701 p.8). TTK uyarınca yapılan denetimlerde denetime tabi bütün şirketlerin raporunda yer alır; görüş vermekten kaçınılan raporlarda bu bölüm bulunmaz (BDS 700 p.30T; BDS 705 p.29T).
Diğer Hususlar Varsa, okurun denetimi veya raporu anlamasına yardımcı olacak, tablolarda yer almayan bir bilgi (BDS 706 p.7).
Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları Tabloları şirketin hazırladığını anlatan standart metin (BDS 700 p.33; 2. bölüm).
Bağımsız Denetçinin Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları Denetçinin ne yaptığını anlatan standart metin (BDS 700 p.37).
B) Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler TTK'nın istediği ek tespitler: defter tutma düzeninin ve finansal tabloların, kanun ile esas sözleşmenin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygunluğu, yönetim kurulunun denetçinin istediği açıklamaları yapıp belgeleri verip vermediği (TTK m.402/4).
İmza ve tarih Raporda sorumlu denetçinin adı yer alır (BDS 700 p.46T). Rapor tarihi, denetçinin bütün tabloların hazırlandığına ve yetkililerin bunların sorumluluğunu üstlendiğine dair kanıt da dâhil yeterli kanıtı elde ettiği tarihten önce olamaz (BDS 700 p.49).

Finansal tablolar

BOBİ FRS'ye göre finansal tablolar asgari olarak şu beş parçadan oluşur (BOBİ FRS 1.3):

  • Finansal durum tablosu: Günlük dilde bilanço. Şirketin dönem sonundaki varlıkları, borçları ve özkaynakları.
  • Kâr veya zarar tablosu: Günlük dilde gelir tablosu. Dönemin gelirleri, giderleri ve sonucu.
  • Nakit akış tablosu: Nakdin nereden geldiğini ve nereye gittiğini gösterir. Kâr eden bir şirketin neden nakit sıkıntısı çektiği çoğu zaman bu tablodan anlaşılır.
  • Özkaynak değişim tablosu: Sermaye, yedekler ve geçmiş yıl kârlarının yıl içindeki değişimi.
  • Dipnotlar: Önemli muhasebe politikaları ve diğer açıklayıcı bilgiler (7. bölüm).

BOBİ FRS'ye göre tablolar önceki dönemle karşılaştırmalı sunulur (BOBİ FRS 1.23–1.24); denetçi raporu da geçmiş yılla karşılaştırmalı hazırlanır (TTK m.402/1). Bu yüzden tablolarda genellikle iki sütun görürsünüz: denetlenen yıl ve önceki yıl. Dipnotlarda ayrıca tabloların BOBİ FRS ile tam olarak uyumlu olduğu açıkça belirtilir (BOBİ FRS 1.4).

Sizin için ne anlama geliyor? Raporu ilk aldığınızda üç yere bakın: görüş bölümünün başlığı, görüşten sonra gelen özel başlıklar (varsa) ve B) bölümündeki tespitler. Geri kalan metinler her raporda büyük ölçüde aynıdır; şirketinize özgü bilgiyi asıl bu üç yer ve dipnotlar verir.

Dayanak