Menü

Teklif İste
0212 603 65 40 – 41 by@vadibd.com

Bağımsız denetim raporu ne işe yarar, kimler okur?

Bağımsız denetim raporunun şirketiniz için anlamı: neden zorunlu olduğu, denetlenmeyen tabloların hukuki sonucu ve raporu kimlerin hangi amaçla okuduğu.

Son güncelleme: · Hazırlayan: Beytullah YURTTUTAN, Yeminli Mali Müşavir, Sorumlu Denetçi

Rehber: Bağımsız denetim raporunuz ne söylüyor? · Bölüm 1 / 11

Kısa cevap: Bağımsız denetim raporu, şirketinizin hazırladığı finansal tabloların güvenilir olup olmadığına dair bağımsız bir denetçinin yazılı görüşüdür. Denetime tabi bir şirket tablolarını denetlettirmezse, Türk Ticaret Kanunu bu tabloları düzenlenmemiş sayar.

Bağımsız denetim raporunu bir "ikinci göz" gibi düşünün

Şirketiniz her yıl bir bilanço ve bir gelir tablosu hazırlar. Bu tabloları hazırlayan sizsiniz: muhasebe ekibiniz kayıtları tutar, yönetim kurulunuz tabloları onaylar. Ortaklarınız, bankanız veya şirketinize ortak olmak isteyen biri ise bu tablolara bakarak karar verir. Hepsinin aklındaki soru aynıdır: "Bu rakamlara güvenebilir miyim?"

Bağımsız denetim bu soruya cevap vermek için yapılır. Denetim standartları, denetimin amacını finansal tabloları kullananların bu tablolara duyduğu güven seviyesini artırmak olarak tanımlar. Bu amaca, denetçinin tablolar hakkında verdiği görüşle ulaşılır (BDS 200 p.3). Denetçi şirketten bağımsız olduğundan görüşü, tablolara dışarıdan bakan birinin değerlendirmesidir.

Hangi şirketler denetlenir?

Her şirket bağımsız denetime tabi değildir. Hangi şirketlerin denetleneceğini Cumhurbaşkanı belirler (TTK m.397/4). Ölçütler aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısıdır; güncel eşikleri ve hesaplama kurallarını Şirketiniz bağımsız denetime tabi mi? rehberinde anlattık. Anonim şirketlerin denetime ilişkin hükümleri limited şirketlere de uygulanır (TTK m.635).

Bağımsız denetim raporu olmazsa ne olur?

Bu nokta çoğu zaman bilinmez. Denetime tabi olduğu hâlde denetlettirilmeyen finansal tablolar ve yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, kanuna göre "düzenlenmemiş hükmündedir" (TTK m.397/2). Yani ortada bir bilanço olsa bile kanun onu hazırlanmış saymaz.

Bu sonucun pratik anlamı büyüktür. Olağan genel kurul her yıl finansal tabloları, yönetim kurulunun yıllık raporunu, kârın kullanımını ve yönetim kurulu üyelerinin ibrasını görüşüp karara bağlar (TTK m.409/1). Denetime tabi bir şirkette bu görüşmenin konusu olan tabloların kanunen düzenlenmiş sayılması için önce denetimden geçmiş olmaları gerekir.

TTK m.397/2 bir şeffaflık kuralı da koyar: Denetime tabi şirketler, finansal tablolarının denetimden geçip geçmediğini ve denetçinin görüşünü tablonun başlığında açıkça belirtmek zorundadır (TTK m.397/2).

Bağımsız denetim raporunu kimler okur?

  • Yönetim kurulu: Denetçi raporunu imzalar ve yönetim kuruluna sunar (TTK m.402/7). Raporun ilk okuru yönetimdir.
  • Ortaklar (pay sahipleri): Finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu ve denetleme raporları, genel kurul toplantısından en az on beş gün önce şirket merkezinde ve şubelerde pay sahiplerinin incelemesine hazır tutulur (TTK m.437/1). Pay sahibi genel kurulda denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir (TTK m.437/2).
  • Bankalar: Kredi kullanan şirketlerde bankalar belirli durumlarda bağımsız denetim raporu ve güvence raporu ister. Ayrıntısını Banka kredisinde bağımsız denetim ve güvence raporu yazımızda anlattık.
  • İş ortakları ve yatırımcılar: Kanuni bir zorunluluk olmasa da şirkete ortak olmayı, onu satın almayı veya ona uzun vadeli kredi açmayı düşünenler çoğu zaman ilk olarak denetlenmiş finansal tablolara bakar.

Bağımsız denetim raporu hangi dille yazılır?

Kanun, denetçinin raporu "gereken açıklıkta, anlaşılır, basit bir dille" ve geçmiş yılla karşılaştırmalı olarak hazırlamasını ister (TTK m.402/1). Yine de rapor, denetim standartlarının belirlediği kalıplarla yazıldığı için ilk okumada teknik görünebilir. Bu rehberin amacı o kalıpları tek tek açmaktır.

Sizin için ne anlama geliyor? Denetime tabi bir şirkette denetim raporu, tabloların hukuken geçerli sayılmasının şartıdır. Ortaklarınız, bankanız ve iş ortaklarınız şirketinizin rakamlarını büyük ölçüde bu raporla değerlendirir; bu yüzden raporu yalnız muhasebe ekibinin değil, yönetimin de okuması gerekir.

Dayanak