Bankanız, denetlenmiş finansal tablolarınızla birlikte EK-1 analiz tablosunu ve bu tabloya ilişkin güvence raporunu istediğinde, işin büyük kısmı bankaya teslimden aylar önce başlar. Bu yazı süreci adım adım ve sık sorulan sorularla anlatır. Yükümlülüğün kapsamı ve süreleri banka kredisinde bağımsız denetim ve güvence raporu yazısında, analiz tablosunun içeriği ise EK-1 analiz tablosu yazısında açıklanmıştır.

Adım adım süreç

  1. Bankanın talebini netleştirin. Hangi hesap dönemi için belge istendiğini ve konsolide mi konsolide olmayan mı finansal tabloların esas alınacağını bankayla teyit edin. Şirketiniz başka bir işletmenin bağlı ortaklığıysa ana ortaklığın, müşterek kontrol edilen bir işletmeyse müşterek kontrol eden işletmelerin her birinin denetlenmiş finansal tabloları da istenir (m.9/1-b ve c).
  2. Bağımsız denetimi tamamlayın. Bankaya verilecek finansal tabloların KGK tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşunca denetlenmiş olması gerekir (m.9/1-a). Analiz tablosu bu tablolardaki bilgilerden hareketle hazırlandığı için güvence çalışması, ilgili dönemin denetimi tamamlanmadan bitirilemez.
  3. EK-1 analiz tablosunu hazırlayın. Tablo, denetlenmiş finansal tablolardaki tutarlarla ve Yönetmelik ekindeki tanımlarla hazırlanır. İhracat geliri, ithalat gideri, ilgili döneme ait anapara ve faiz ödemeleri ile teminat değeri gibi finansal tablolarda ayrı satır olarak yer almayabilen bilgilerin dayanağını hazır tutun.
  4. Güvence çalışması. Bağımsız denetim kuruluşu, KGK'nın yayımladığı GDS 3000 standardı çerçevesinde tablodaki tutar ve oranları denetlenmiş finansal tablolarla karşılaştırır, oranları Yönetmelik ekindeki tanımlara göre yeniden hesaplar ve finansal tablo dışındaki bilgilerin dayanaklarını inceler. Çalışmanın sonucu güvence raporuyla bildirilir.
  5. Bankaya teslim. Denetlenmiş finansal tablolar ve bağımsız denetim raporu, EK-1 analiz tablosu ve güvence raporu birlikte bankaya verilir. Belgeleri, sizinle kredi ilişkisi bulunan bütün bankalar alır (m.9/4).

Takvim

  • Belgelerini kredi tahsis aşamasında veremeyeceğini beyan eden müşteriye, kredi tahsisi yapılan yılı izleyen en fazla dokuz ay süre tanınarak kredi kullandırılabilir (m.9/3).
  • Belgeler ilk kez hangi hesap dönemi için alındıysa, kredi ilişkisi devam ettiği sürece o dönemle birlikte toplam beş ardışık hesap dönemi için alınmaya devam edilir; her dönem için ilgili yılı izleyen en fazla dokuz ay süre tanınabilir (m.9/4).
  • Hesap dönemi takvim yılı olan bir şirkette 2026 hesap dönemine ait belgeler için bu azami süre 30 Eylül 2027'de dolar. Bağımsız denetim ve güvence çalışmasının bu tarihe göre planlanması gerekir.

Sık sorulan sorular

Güvence raporu, bağımsız denetim raporunun yerine geçer mi? Hayır. Yönetmelik, denetlenmiş finansal tablolar ve bağımsız denetim raporlarını (m.9/1-a, b, c) ve güvence raporunu içeren analiz tablosunu (m.9/1-ç) ayrı ayrı sayar; banka her ikisini de alır.

Hangi kredi müşterilerinden isteniyor? Risk Merkezi nezdindeki en güncel bilgilere göre bankacılık sektöründeki toplam riski BDDK Kurulunca belirlenecek tutarın üzerinde olan ve kredileri canlı alacak olarak izlenen müşterilerden istenir. Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlar, mahallî idareler, bankalar ve finansal kuruluşlar kapsam dışındadır (m.9/1). Kapsamda olup olmadığınızı Risk Merkezi verisine göre bankanız belirler.

Belgeler süresinde verilmezse ne olur? Tanınan sürelerin sonunda belgeler eksiksiz temin edilmezse ilgili banka durumu derhâl Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna bildirmek zorundadır (m.9/6).

Kredi ilişkisi sırasında kredilerimiz donuk alacak olarak sınıflandırılırsa? Madde kapsamına girdikten sonra kredileri donuk olarak sınıflandırılan müşterilerden ilave belge alınmasına son verilir (m.9/5).

Yurt dışında yerleşik müşterilerde de güvence raporu gerekir mi? Yurt dışında yerleşik müşterilerde uluslararası standartlara göre düzenlenmiş ve bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar aranır; analiz tablosu güvence raporu alınmaksızın banka tarafından düzenlenebilir ve kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu alınmaz (m.9/2).

Halka açık şirketlerden ek bir belge isteniyor mu? Sermaye Piyasası Kurulunun Kurumsal Yönetim Tebliği'ne (II-17.1) tabi anonim ortaklıklardan ayrıca kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu alınır (m.9/1-d).

Uygulamanın ayrıntılarını kim belirler? Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenir (m.9/7).

Kaynaklar: Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik (RG 21.12.2023, 32406) m.9 ve EK-1; KGK Türkiye Denetim Standartları (TDS 2025 Seti), GDS 3000.