Özel amaçlı denetim
Belirli kullanıcıların finansal bilgi ihtiyacına göre, özel amaçlı bir çerçeveye uygun hazırlanan finansal tabloların bağımsız denetimi.
Özel amaçlı finansal tablo nedir?
Genel amaçlı finansal tablolar geniş bir kullanıcı kitlesinin ortak bilgi ihtiyacına göre hazırlanır. Özel amaçlı finansal tablolar ise belirli kullanıcıların finansal bilgi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tasarlanmış bir finansal raporlama çerçevesine (özel amaçlı çerçeve) göre hazırlanır. Bu tabloların denetimi, Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 800 "Özel Hususlar – Özel Amaçlı Çerçevelere Göre Hazırlanan Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi" kapsamında yürütülür.
Hangi durumlarda ihtiyaç duyulur?
- Sözleşme hükümleri: Kredi, finansman veya ortaklık sözleşmelerinin, karşı tarafa belirli esaslara göre hazırlanmış ve denetlenmiş mali tablo sunulmasını şart koştuğu durumlar.
- Hibe ve fon destekli projeler: Fon sağlayıcının belirlediği raporlama esaslarına göre hazırlanan proje mali tabloları.
- Düzenleyici kurum talepleri: Bir kamu kurumunun kendi düzenlemesiyle belirlediği finansal raporlama hükümlerine göre hazırlanan tablolar.
- Vergi veya nakit esasına göre hazırlanan tablolar: Belirli bir kullanıcının ihtiyacı için genel amaçlı çerçeve dışındaki bir esasa göre hazırlanan finansal bilgiler.
Tek bir tablo veya belirli bir kalemin denetimi
Denetim konusu tam set finansal tablolar değil de tek bir finansal tablo ya da tablodaki belirli bir unsur, hesap veya kalem olduğunda (örneğin yalnızca bir hasılat tablosu veya belirli bir alacak hesabı), çalışma BDS 805 kapsamındaki özel hükümler çerçevesinde yürütülür.
Raporun kullanımı
Özel amaçlı finansal tablolara ilişkin denetçi raporunda, tabloların özel amaçlı bir çerçeveye göre hazırlandığına ve bu nedenle başka amaçlar için uygun olmayabileceğine dikkat çekilir. Raporun hangi kullanıcılar ve hangi amaç için düzenlendiği sözleşme aşamasında netleştirilir.
Süreç
- Çerçevenin değerlendirilmesiTabloların hangi amaçla, hangi esaslara göre ve hangi kullanıcılar için hazırlandığı belirlenir; çerçevenin kabul edilebilirliği değerlendirilir.
- Planlama ve denetim prosedürleriSözleşme hükümleri ve kullanıcı ihtiyaçları dikkate alınarak denetim planlanır, kanıt toplanır.
- RaporlamaGörüş, özel amaçlı çerçeveye uygunluk açısından verilir; raporun kullanım amacına ilişkin açıklama rapora eklenir.
Dayanak
- BDS 800 Özel Hususlar – Özel Amaçlı Çerçevelere Göre Hazırlanan Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi
- BDS 805 Özel Hususlar – Tek Bir Finansal Tablonun ve Finansal Tablodaki Belirli Bir Unsurun, Hesabın veya Kalemin Bağımsız Denetimi